Trên thực tế, bảo hiểm nhân thọ có bản chất là bảo vệ tài chính trước rủi ro, song, các dòng bảo hiểm liên kết đầu tư hiện nay đã kết hợp yếu tố đầu tư và có thể mang lại lợi nhuận cho người tham gia. Tuy nhiên, mức sinh lời này không cố định, phụ thuộc vào biến động thị trường, thời gian duy trì hợp đồng và kỷ luật tài chính của mỗi người.

Bản chất của bảo hiểm là bảo vệ

Trước hết, cần hiểu rằng bản chất nguyên thủy của bảo hiểm là một cơ chế chuyển giao rủi ro. Khi tham gia, bạn đóng một khoản phí định kỳ để công ty bảo hiểm gánh thay phần thiệt hại tài chính nếu rủi ro xảy ra như tử vong, bệnh nặng, hay tai nạn. Nói cách khác, bạn bỏ ra một số tiền nhỏ để đổi lấy sự bảo vệ lớn, giúp gia đình không rơi vào khủng hoảng tài chính khi điều không may ập đến.

Vai trò cốt lõi này khác biệt hoàn toàn với đầu tư, vốn là việc chấp nhận rủi ro để tìm kiếm lợi nhuận. Bảo hiểm hướng đến việc "bảo toàn cuộc sống", chứ không phải "làm giàu".

Hiện nay, thị trường có hai nhóm sản phẩm chính:

Mức sinh lời khi tham gia bảo hiểm nhân thọ không cố định, phụ thuộc vào biến động thị trường, thời gian duy trì hợp đồng và kỷ luật tài chính của người dân (Ảnh minh hoạ)

- Bảo hiểm truyền thống: Gồm các sản phẩm tử kỳ, trọn đời, hỗn hợp... Phần lớn phí đóng được dùng để chi trả quyền lợi bảo vệ. Nếu có khoản hoàn lại thì thường nhỏ và sinh lãi thấp.

- Bảo hiểm liên kết đầu tư: Gồm liên kết chung và liên kết đơn vị. Với các sản phẩm này, phí bảo hiểm được chia thành hai phần chính là phí bảo vệ và phí đầu tư. Phần phí đầu tư sẽ được phân bổ vào các quỹ liên kết do công ty bảo hiểm quản lý.

Cơ chế 'sinh lời' của bảo hiểm liên kết đầu tư

Với sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư, lợi nhuận tiềm năng đến từ phần phí được mang đi đầu tư.

Nếu tham gia bảo hiểm liên kết chung, phí đầu tư của bạn được phân bổ vào quỹ liên kết chung.

Nếu tham gia bảo hiểm liên kết đơn vị, bạn có thể tùy chọn phân bổ phí đầu tư vào các quỹ khác nhau (cổ phiếu, trái phiếu...) tùy theo khẩu vị rủi ro. Kết quả đầu tư được cập nhật minh bạch qua các báo cáo thường niên.

Để dễ hình dung, có thể xem xét ví dụ về sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị "Xanh Tương Lai" của Manulife. Sản phẩm này có hai nhóm quyền lợi rõ ràng là bảo vệ và đầu tư. Bên cạnh quyền lợi bảo vệ gia tăng lên đến 75% số tiền bảo hiểm, sản phẩm tập trung vào quyền lợi đầu tư khi cho phép khách hàng lựa chọn giữa 9 quỹ liên kết đơn vị do Công ty quản lý quỹ Manulife Investment (Việt Nam) quản lý. Ngoài ra, khách hàng còn được nhận thưởng vào năm hợp đồng thứ 10, 15 và 20 nếu duy trì hợp đồng đều đặn.

Dù vậy, cần nhấn mạnh rằng vì là đầu tư nên lợi nhuận có thể biến động theo tình hình thị trường và hiệu quả hoạt động của các quỹ.

Lựa chọn cho ai và những lưu ý quan trọng

(Ảnh minh hoạ)

Bảo hiểm liên kết đầu tư không dành cho những ai thiếu kỷ luật tài chính hoặc muốn sinh lãi tức thời. Tuy nhiên, đây là lựa chọn đáng cân nhắc với những người có thu nhập ổn định, mục tiêu tài chính dài hạn và mong muốn kết hợp giữa bảo vệ và tích lũy tài sản.

Sản phẩm này chỉ phát huy hiệu quả khi được duy trì đủ dài, thường từ 10 năm trở lên. Việc ngưng hợp đồng sớm, đặc biệt trong 2-5 năm đầu, có thể khiến khách hàng mất một phần lớn số tiền đã đóng do các khoản phí chấm dứt hợp đồng.

Do đó, trước khi tham gia, người mua cần:

- Xác định rõ mục tiêu tài chính và mức độ chấp nhận rủi ro để chọn danh mục quỹ phù hợp.

- Hiểu rõ các khoản phí, bao gồm phí ban đầu, phí quản lý hợp đồng, phí rủi ro và phí quản lý quỹ, vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị đầu tư.

Việc thiếu thông tin hoặc kỳ vọng sai lệch có thể dẫn đến thất vọng khi giá trị hoàn lại không như mong đợi. Hiểu đúng bản chất sản phẩm và trang bị kiến thức vững vàng chính là chìa khóa để tận dụng tối đa quyền lợi từ bảo hiểm.