Trong báo cáo mới đây gửi Chính phủ, Bộ Xây dựng cho biết Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hiện đang được tích cực triển khai trên nhiều mặt trận gồm giải phóng mặt bằng, lập báo cáo nghiên cứu khả thi, chuẩn bị nguồn vốn.

Liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), Ban Quản lý Dự án Đường sắt (Chủ đầu tư) về cơ bản đã hoàn thành bàn giao hồ sơ ranh giới GPMB tuyến và ga cùng tọa độ tim tuyến cho toàn bộ 9/9 địa phương liên quan. Phía Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cùng các địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo GPMB nhằm triển khai nhiệm vụ.

Hiện nay đã có 2/9 tỉnh thành (Lào Cai và TP. Hải Phòng) hoàn tất việc giao nhiệm vụ cho các đơn vị thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư và xây dựng khu tái định cư.

Trong khi đó, các địa phương còn lại hiện cũng đang tích cực triển khai. Hiện, các địa phương gồm: Lào Cai, Hải Dương, Hưng Yên, Hải Phòng đã ban hành kế hoạch chi tiết, nhiều tỉnh thành khác hiện cũng đang trong quá trình rà soát và xác định khu tái định cư.

Toàn cảnh Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh minh họa

Đối với việc di dời hạ tầng, hiện có 2/9 tỉnh triển khai rà soát, chuẩn bị các thủ tục cần thiết, các địa phương khác hiện chưa triển khai do nhiều yếu tố khách quan.

Nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai trong thời gian tới được Bộ Xây dựng xác định gồm: Các đơn vị thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; phê duyệt xây dựng khu tái định cư và thực hiện các khâu tiếp theo về GPMB...

Đối với công tác lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, tư vấn phía Trung Quốc hiện đã cơ bản hoàn thành khảo sát và lập báo cáo. Phía chủ đầu tư hiện cũng đã phê duyệt dự toán chi phí cũng như các dịch vụ tư vấn, chuẩn bị công tác lựa chọn nhà thầu triển khai các dự án.

Bộ Xây dựng hiện đang phối hợp cùng Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao tiếp tục làm việc với phía Trung Quốc về các nội dung then chốt như: Đàm phán hiệp định khung khoản vay ưu đãi; phương án kết nối ray và xây dựng cầu chung qua biên giới; hiệp định vay vốn; chuyển giao công nghệ thành lập tổ chuyên gia tư vấn dự án.

Bộ Xây dựng cũng đã kiến nghị Thủ tướng ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ Xây dựng một số thẩm quyền của người quyết định đầu tư, mục tiêu khởi công dự án vào ngày 19/12/2025.

Dự án cũng được đề xuất thành lập tổ chuyên gia độc lập, trong đó có sự tham gia của các chuyên gia nước ngoài có uy tín.

Ảnh minh họa.

Theo Nghị quyết 187/2025/QH15 của Quốc hội, Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng dài khoảng 419km với tổng vốn 203.231 tỷ đồng (tương đương 8,37 tỷ USD), được khởi công trong tháng 12/2025 và phấn đấu sẽ hoàn thành chậm nhất trong năm 2030.

Để triển khai dự án, sẽ có 19.100 người dân tái định cư; tổng nhu cầu sử dụng đất gồm 716ha đất trồng lúa, 878ha đất rừng và 1.038ha đất khác.

Trên toàn tuyến sẽ có 34 nhà ga, điểm đầu tại vị trí kết nối ray qua biên giới giữa ga Lào Cai mới với ga Hà Khẩu Bắc (Trung Quốc) thuộc địa phận TP. Lào Cai, tỉnh Lào Cai (Việt Nam); điểm cuối của dự án tại ga bến Lạch Huyện, TP. Hải Phòng.

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là tuyến đường sắt đầu tiên được triển khai theo Quy hoạch hệ thống mạng lưới đường sắt Việt Nam thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 để kết nối với các địa phương của Trung Quốc và quốc tế.

Đây được xem là công trình giao thông trọng điểm và được yêu cầu triển khai trong thời gian sớm nhất có thể. Mặt khác, đại dự án giao thông được xem lớn bậc nhất khu vực miền Bắc này cũng đòi hỏi cần đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật; công nghệ cần đảm bảo tiên tiến, hiện đại, chất lượng, độ an toàn cao nhất và hiệu quả nhất.