Mặc dù bậc cha mẹ nào cũng mong con mình thông minh hơn người, nhưng mức độ thông minh của mỗi đứa trẻ lại khác nhau, có trẻ rất nhanh nhẹn, không chỉ trí nhớ tốt mà còn tiếp thu nhanh. Nhưng cũng có trẻ lại kém hơn, học một kiến thức rất đơn giản cũng mất nhiều thời gian, thậm chí chưa chắc đã hiểu được.

Lý do chính là do tốc độ phát triển não bộ của trẻ. Những trẻ có não phát triển nhanh thường tỏ ra thông minh, trong khi những trẻ não phát triển chậm thì trông có vẻ chậm chạp hơn. Vậy điều gì ảnh hưởng đến tốc độ phát triển não bộ của trẻ?

Đại học Harvard đã từng thực hiện một nghiên cứu và phát hiện ra rằng tốc độ phát triển não bộ của trẻ có liên quan mật thiết đến một số hành vi của chúng.

Não bộ là trung tâm xử lý dữ liệu của cơ thể, vì vậy mức độ phong phú của mạng lưới tế bào thần kinh quyết định tốc độ và hiệu quả xử lý thông tin.

Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Trẻ em Harvard chỉ ra rằng não bộ trẻ nhỏ có tính dẻo dai rất cao, những kích thích từ môi trường phong phú có thể làm tăng hiệu suất kết nối tế bào thần kinh lên 40%. Trong giai đoạn từ 0-6 tuổi, não trẻ có thể tạo ra 70 tỷ kết nối khớp thần kinh mỗi ngày, gấp hơn 2 lần so với người trưởng thành.

Nếu trẻ được tiếp xúc với nhiều kích thích trong giai đoạn này, hiệu suất kết nối tế bào thần kinh có thể tăng 40%, giúp não bộ dày đặc hơn và truyền tín hiệu nhanh hơn so với những trẻ thiếu kích thích. Một số hành vi của trẻ thực sự có tác dụng thúc đẩy sự phát triển hệ thần kinh, vì vậy những trẻ có những hành vi này thường thông minh hơn.

Theo nghiên cứu, những trẻ thường xuyên làm 3 việc này sẽ có não bộ linh hoạt, trí nhớ tốt và khả năng tập trung cao

1. Thích tiếp xúc với điều mới lạ, kích thích giác quan

Sự phát triển thần kinh của trẻ chịu ảnh hưởng rất lớn từ các kích thích giác quan, chẳng hạn như giai đoạn trẻ thích khám phá bằng miệng hay yêu thích màu sắc sặc sỡ, đều nhằm tăng cường kích thích giác quan để thúc đẩy phát triển hệ thần kinh. Do đó, những trẻ thích nghe kể chuyện, chơi xếp hình, đi công viên hay nhận biết màu sắc thường thông minh hơn.

Theo dữ liệu nghiên cứu của Harvard, những trẻ nhận được nhiều kích thích giác quan hơn thường có não bộ phát triển tốt hơn. Tuy nhiên, không phải mọi kích thích đều có tác động tích cực, vì vậy cần tránh những hành vi sau:

Xem màn hình điện tử như điện thoại, TV. Trẻ không chỉ thích xem mà còn có xu hướng dí sát mắt vào màn hình, vì khoảng cách gần sẽ kích thích thần kinh mạnh hơn. Nhưng điều này gây hại cho thị lực, nên cần hạn chế.

Kích thích đột ngột, tức là làm trẻ giật mình. Mặc dù kích thích này làm tăng đột biến hoạt động thần kinh, nhưng lại gây ám ảnh tâm lý, không tốt cho sự phát triển của trẻ.

Kích thích quá mức như mùi nồng, ánh sáng chói, âm thanh lớn... có thể gây quá tải giác quan, không chỉ cản trở phát triển thần kinh mà còn dẫn đến nhiều vấn đề tâm lý tiêu cực.

2. Thích đọc sách và trò chuyện, não bộ linh hoạt hơn

Trong cuộc sống, những trẻ thích nói chuyện và đọc sách thường thông minh hơn. Nhiều người cho rằng nói nhiều và đọc nhiều giúp tích lũy kiến thức, nhưng thực tế không chỉ vậy. Nghiên cứu Harvard chỉ ra rằng việc sử dụng ngôn ngữ thúc đẩy phát triển vùng Broca, còn đọc sách tăng cường hiệu suất phối hợp giữa vùng hippocampus và thùy thái dương.

Nói cách khác, trẻ thích trò chuyện và đọc sách không chỉ có kiến thức phong phú mà còn có não bộ linh hoạt, tư duy nhạy bén và trí nhớ tốt hơn.

Tuy nhiên, khi rèn thói quen đọc sách cho trẻ, cần lưu ý: Chọn nội dung phù hợp, tránh sách không phù hợp lứa tuổi; Điều chỉnh tư thế đọc, tránh ảnh hưởng đến cột sống hoặc thị lực; Đảm bảo ánh sáng đủ, tránh môi trường quá tối gây mỏi mắt.

3. Thích vận động, trí nhớ tốt và tập trung cao

Nhiều người nghĩ rằng trẻ hiếu động thường không thông minh, nhưng thực tế, các thủ khoa đại học phần lớn đều yêu thích thể thao.

Harvard cũng nghiên cứu và phát hiện rằng sau khi vận động, khả năng học tập của trẻ tăng đáng kể do cơ thể tiết ra hormone kích thích phát triển vùng hippocampus và vỏ não trước trán, giúp cải thiện trí nhớ và sự tập trung.

Tuy nhiên, không phải cứ vận động là tốt, cần lưu ý: Ưu tiên bài tập aerobic như chạy bộ, nhảy dây hoặc các môn bóng, vì chúng thúc đẩy phát triển vùng hippocampus và vỏ não trước trán; Tránh vận động quá sức, không nên để trẻ mệt mỏi quá mức; Hạn chế các môn đòi hỏi sức mạnh, thể dục dụng cụ hoặc thể thao mạo hiểm, vì chúng gây áp lực lớn lên cơ thể và tiềm ẩn rủi ro.