Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Chỉ thị về tăng cường bảo vệ môi trường, trong đó yêu cầu TP. Hà Nội thực hiện các giải pháp, biện pháp để các tổ chức, cá nhân chuyển đổi phương tiện, lộ trình đến ngày 1/7/2026 không có xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch (nhiên liệu xăng dầu - PV) lưu thông trong Vành đai 1.

Không chỉ dừng ở Vành đai 1, lộ trình tiếp theo sẽ cấm xe mô tô, xe gắn máy, hạn chế xe ô tô cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong đường Vành đai 2 từ 1/1/2028, và từ năm 2030 tiếp tục mở rộng thực hiện trong đường Vành đai 3.

Theo số liệu thống kê của Sở Giao thông Vận tải Hà Nội tính đến tháng 12 năm 2024, toàn thành phố hiện có hơn 9,2 triệu phương tiện các loại đang lưu hành, chưa bao gồm phương tiện của các cơ quan Trung ương. Trong số này, Hà Nội trực tiếp quản lý hơn 8 triệu phương tiện, gồm hơn 1 triệu ô tô và khoảng 6,9 triệu xe máy. Ngoài ra, còn khoảng 1,2 triệu phương tiện cá nhân từ các tỉnh, thành khác thường xuyên lưu thông trên địa bàn thành phố.

Điểm đáng chú ý là phần lớn số phương tiện nói trên đều sử dụng nhiên liệu hóa thạch, xăng hoặc dầu diesel. Theo Báo Lao Động, khu vực nội đô Hà Nội phương tiện giao thông cá nhân chạy xăng dầu, với hơn 6 triệu xe máy, gần 800.000 ô tô động cơ đốt trong ngày đêm nhả khói. Như vậy, có thể ước tính rằng ít nhất gần 7 triệu phương tiện chạy xăng đang chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chủ trương cấm dần xe cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại Hà Nội.

(Ảnh minh họa)

Không chỉ là con số lớn, tốc độ gia tăng của các phương tiện này cũng đang đặt ra áp lực cực lớn lên hệ thống hạ tầng và môi trường đô thị. Sở GTVT Hà Nội cho biết tốc độ gia tăng phương tiện nói chung khoảng 4 đến 5%/năm, cao hơn 11 đến 17 lần tốc độ mở rộng đường sá. Đặc biệt, ô tô cá nhân tăng khoảng 10%/năm, gấp hơn 30 lần tốc độ tăng diện tích đất giao thông. Trong khi đó, việc xây dựng, mở rộng hạ tầng giao thông đòi hỏi nhiều năm đầu tư, thì lưu lượng xe tăng nhanh từng ngày khiến áp lực lên hạ tầng đô thị ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Việc cấm dần xe xăng sẽ tác động mạnh đến hàng triệu người dân Hà Nội, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp vốn phụ thuộc vào xe máy. Tuy nhiên, đây là bước cần thiết trong bối cảnh ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng. Nếu được triển khai đồng bộ, có hỗ trợ tài chính phù hợp và hạ tầng giao thông công cộng đủ mạnh, chính sách này sẽ góp phần quan trọng vào quá trình xanh hóa đô thị và phát triển bền vững.