Theo Nghị định 151 của Chính phủ, từ ngày 1/7 các thủ tục liên quan đến nhà đất sẽ có sự thay đổi lớn.

Nghị định này phân rõ việc phân cấp mạnh trong việc quản lý đất đai, trao thêm quyền cho UBND cấp xã.

Theo đó, UBND cấp xã sẽ tiếp nhận và giải quyết các thủ tục đất đai gồm: Cấp và đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ); gia hạn cho thuê đất không thu tiền; chuyển mục đích sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân, đăng ký biến động; chứng nhận quyền sở hữu cũng như xác nhận đo trích bản đồ địa chính...

Một số thay đổi cụ thể có thể kể đến như:

1. Xã được trao quyền cấp sổ đỏ lần đầu

Trước kia, khi muốn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), người dân phải nộp hồ sơ tại cấp huyện.

Tuy nhiên, kể từ nay, thẩm quyền này đã được giao cho UBND cấp xã với hộ gia đình và cá nhân đủ điều kiện, giúp người dân có thể hoàn tất thủ tục ngay tại nơi cư trú.

UBND cấp xã sẽ được cấp sổ đỏ lần đầu. Ảnh minh họa

Theo đó, thời gian giải quyết thủ tục sẽ được rút ngắn còn tối đa 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ. Toàn bộ quy trình cấp sổ đỏ lần đầu không vượt quá 17 ngày, thay vì 20 ngày như trước kia.

Người dân cũng không cần phải nộp giấy xác nhận "không tranh chấp" như trước kia. Việc xác minh quy hoạch, nguồn gốc cũng như tình trạng tranh chấp sẽ do cơ quan tiếp nhận thực hiện theo cơ chế hậu kiểm.

2. UBND cấp xã được trao quyền giao đất và chuyển mục đích sử dụng đất

Ngoài việc được cấp sổ lần đầu, UBND xã cũng được thực hiện các thủ tục gồm: Giao đất không thu tiền sử dụng, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đối với hộ gia đình, cá nhân cũng như cộng đồng dân cư - những việc trước đây do cấp huyện hoặc cấp tỉnh xử lý.

Các thủ tục về hành chính, đất đai sẽ có sự thay đổi lớn từ ngày 1/7. Ảnh minh họa

Đối với doanh nghiệp thuộc diện được miễn tiền thuê đất, UBND cấp xã cũng sẽ được tiếp nhận và giải quyết hồ sơ liên quan đến giao, thuê hoặc chuyển mục đích sử dụng đất. Thẩm quyền này góp phần rút ngắn thời gian triển khai dự án tại địa phương.

Xã cũng được quyền xác nhận trích đo bản đồ địa chính - một trong những bước quan trọng trong việc hoàn thiện hồ sơ cấp sổ đỏ.

3. Nhiều trường hợp được cấp đổi sổ đỏ từ ngày 1/7

Theo quy định, từ ngày 1/7, nhiều trường hợp sẽ được cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gồm: Sổ đỏ bị rách, mờ, hư hỏng vật lý, sổ được cấp trước ngày 1/8/2024; cùng các trường hợp khác được quy định tại Phụ lục I kèm theo Nghị định.

Do đó, việc mở rộng điều kiện cấp đổi nhằm góp phần tạo thuận lợi cho người dân hoàn thiện giấy tờ nhà đất, đặc biệt tại các địa phương đang chuyển đổi mô hình quản lý.

4. Tranh chấp đất đai sẽ được giải quyết tại xã

Chủ tịch xã từ bây giờ sẽ có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ, tổ chức hòa giải cũng như xử lý tranh chấp đất đai đơn giản, chưa đủ điều kiện khởi kiện ra tòa.

Thời gian giải quyết tối đa trong vòng 45 ngày kể từ ngày thụ lý, có thể gia hạn thêm 10 ngày tại các xã miền núi, biên giới hoặc hải đảo.

5. Nơi nộp hồ sơ linh hoạt, đẩy mạnh số hóa

Từ ngày 1/7, người dân có thể nộp hồ sơ đăng ký đất đai tại bất cứ điểm tiếp nhận nào trong cùng tỉnh hoặc TP, thay vì phải nộp tại nơi có đất như trước.

Quy định này được áp dụng cho cả đăng ký lần đầu cũng như các giao dịch biến động như chuyển nhượng hoặc thừa kế,

Thủ tục cấp sổ đỏ cũng có thể sẽ được thực hiện trực tuyến qua hệ thống do Văn phòng Đăng ký đất đai cấp tỉnh vận hành, người dân không cần trực tiếp đến bộ phận một cửa...

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng việc rút gọn thủ tục cũng như phân cấp rõ ràng sẽ giúp người dân, đặc biệt tại vùng nông thôn và vùng núi có thể tiếp cận dịch vụ công dễ dàng hơn, tiết kiệm thời gian và chi phí.