Microsoft đã công bố báo cáo "Làm việc cùng AI: Đo lường tác động nghề nghiệp của AI tạo sinh" vào ngày 31/7, sau khi phân tích hơn 200.000 tương tác với công cụ Bing Copilot. Báo cáo này, được đăng tải trên Fortune, đã sử dụng thang điểm "khả năng áp dụng AI" để đánh giá và xác định những ngành nghề dễ bị ảnh hưởng nhất.

Với làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phát triển, đây là những ngành nghề bị ảnh hưởng nhiều nhất từ AI (Ảnh minh hoạ)

Công việc trí thức bị ảnh hưởng nhiều hơn lao động chân tay

Nguyên tắc cốt lõi được Microsoft chỉ ra là những công việc càng dễ tự động hóa thì rủi ro càng cao. Cụ thể, các công việc liên quan đến ngôn ngữ, phân tích thông tin và giao tiếp có khả năng bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất. Danh sách này bao gồm các vị trí như biên dịch viên, nhà báo, nhân viên bán hàng, nhân viên chăm sóc khách hàng, biên tập viên, và thậm chí cả lập trình viên web hay nhà khoa học dữ liệu.

Ngược lại, những ngành nghề đòi hỏi thao tác vật lý hoặc tương tác xã hội sâu sắc vẫn còn "vùng an toàn" và ít bị ảnh hưởng hơn. Các công việc như trợ lý điều dưỡng, thợ xây, người vận hành máy móc, hay bác sĩ phẫu thuật răng hàm mặt được xem là khó thay thế trong tương lai gần. Nguyên nhân là do chúng yêu cầu kỹ năng thực hành, phán đoán tình huống linh hoạt và sự tương tác vật lý mà máy móc chưa thể đảm nhiệm.

(Ảnh minh hoạ)

Tuy nhiên, Microsoft cũng thừa nhận nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Các lĩnh vực khác như AI thị giác hay robot tự hành có thể tiếp tục mở rộng phạm vi thay thế con người trong tương lai.

AI sẽ hỗ trợ hay thay thế hoàn toàn?

Báo cáo của Microsoft không nhằm mục đích gây lo lắng, mà là một lời nhắc nhở về sự chuyển dịch kỹ năng. Theo đó, AI có thể thực hiện một phần lớn nhiệm vụ, nhưng không có nghĩa toàn bộ nghề nghiệp đó sẽ bị loại bỏ. Thay vào đó, nhiều công việc sẽ chuyển sang mô hình cộng tác, nơi con người làm việc cùng AI để tăng hiệu suất.

Một phát hiện đáng chú ý là các công việc đòi hỏi bằng cử nhân lại có nguy cơ bị AI tác động cao hơn, cho thấy giáo dục đại học không còn là sự đảm bảo an toàn tuyệt đối trên thị trường lao động. Dù AI có thể hỗ trợ hoàn thành nhiệm vụ nhanh hơn, các kỹ năng đặc thù của con người như tư duy phản biện, sáng tạo và đạo đức nghề nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng nhất.

(Ảnh minh hoạ)

Thực tế, quan điểm này đã được tỷ phú Jensen Huang, CEO của Nvidia, đúc kết trong một nhận định nổi tiếng: "Bạn không bị mất việc vì AI mà bạn sẽ mất việc vì người khác biết dùng AI thành thạo hơn".

Các chuyên gia cũng đồng tình rằng, thay vì né tránh, người lao động cần chủ động học hỏi, thích ứng và nâng cấp kỹ năng để giữ vững giá trị trong một thị trường đang thay đổi nhanh chóng.

Top 40 công việc bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi AI theo báo cáo của Microsoft

Thông dịch viên và Biên dịch viên

Nhà biên niên sử

Nhân viên phục vụ hành khách

Đại diện bán hàng

Nhà văn và Tác giả

Nhân viên chăm sóc khách hàng

Lập trình viên công cụ CNC

Nhân viên tổng đài điện thoại

Nhân viên bán vé và đại lý du lịch

Phát thanh viên và DJ Radio

Nhân viên môi giới

Giáo viên quản lý nông trại và gia đình

Nhân viên tiếp thị qua điện thoại

Nhân viên trợ giúp khách hàng

Nhà khoa học chính trị

Phân tích viên tin tức, phóng viên, nhà báo

Nhà toán học

Nhà biên kịch kỹ thuật

Người hiệu đính và sửa bản in

Chủ tiệc và tiếp tân

Biên tập viên

Giảng viên kinh doanh sau đại học

Chuyên gia quan hệ công chúng

Người giới thiệu và quảng bá sản phẩm

Nhân viên kinh doanh quảng cáo

Thư ký mở tài khoản mới

Trợ lý thống kê

Nhân viên quầy và cho thuê

Nhà khoa học dữ liệu

Cố vấn tài chính cá nhân

Chuyên viên lưu trữ

Giảng viên kinh tế sau đại học

Nhà phát triển web

Chuyên gia phân tích quản lý

Nhà địa lý học

Người mẫu

Chuyên gia phân tích thị trường

Nhân viên điều phối an toàn công cộng

Nhân viên trực tổng đài

Giảng viên khoa học thư viện sau đại học