Theo số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, hoạt động nhập khẩu cao su của Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ. Chỉ riêng trong tháng 7, nước ta đã nhập khẩu hơn 175 nghìn tấn cao su với trị giá hơn 274 triệu USD (hơn 7 nghìn tỷ đồng), tăng 13,7% về lượng và 14,2% về trị giá so với tháng trước đó.

Tính chung 7 tháng đầu năm, Việt Nam đã nhập khẩu hơn 1 triệu tấn cao su, trị giá gần 1,7 tỷ USD (hơn 44 nghìn tỷ đồng), tăng 7,2% về lượng và tăng đến 18,7% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Không phải sầu riêng, cây cao su mới là mặt hàng mà Thái Lan và Việt Nam đang thống trị nguồn cung toàn cầu, đặc biệt tại thị trường Trung Quốc.

Xét về thị trường, Campuchia tiếp tục là nhà cung cấp cao su lớn nhất cho Việt Nam. Dù lượng nhập khẩu giảm nhẹ 4%, đạt hơn 378 nghìn tấn, nhưng giá trị lại tăng 11% lên hơn 510 triệu USD (hơn 13 nghìn tỷ đồng) do giá bình quân tăng 15%, đạt 1.348 USD/tấn (hơn 35 triệu đồng). Việc nhập khẩu từ Campuchia, một quốc gia trong khối ASEAN, được hưởng lợi từ các hiệp định thương mại tự do như AFTA, có thể áp dụng mức thuế suất 0% nếu có chứng nhận xuất xứ (C/O) hợp lệ.

Đứng thứ hai là Trung Quốc với hơn 154 nghìn tấn (trị giá hơn 276 triệu USD - hơn 7,2 nghìn tỷ đồng), và thứ ba là Hàn Quốc với hơn 110 nghìn tấn (trị giá hơn 188 triệu USD- hơn 4,9 nghìn tỷ đồng).

Trên bản đồ cao su thế giới, Việt Nam và Thái Lan là hai đối thủ cạnh tranh trực tiếp, đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Thái Lan nhiều năm liền giữ vị trí số một về xuất khẩu cao su tự nhiên, với sản lượng thường chiếm hơn 30% thị phần toàn cầu, tập trung vào các thị trường lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ và châu Âu.

Trong khi đó, Việt Nam đứng thứ ba thế giới, chỉ sau Thái Lan và Indonesia, với thế mạnh về mủ cao su sơ chế và cao su hỗn hợp, chủ yếu xuất sang Trung Quốc, Ấn Độ và Hàn Quốc. Nếu Thái Lan có lợi thế về diện tích và sản lượng, thì Việt Nam lại nổi bật nhờ khả năng đa dạng hóa sản phẩm và tận dụng các hiệp định thương mại tự do.

Hiệp hội Cao su Việt Nam (VRA) đặt mục tiêu đầy tham vọng cho năm 2025. Theo đó, tổng kim ngạch xuất khẩu ngành cao su được kỳ vọng vượt 11 tỷ USD (hơn 288 nghìn tỷ đồng), trong đó bao gồm khoảng 3,5 tỷ USD (hơn 91 nghìn tỷ đồng) từ cao su thiên nhiên, 5 tỷ USD (hơn 131 nghìn tỷ đồng) từ sản phẩm cao su và 2,5 tỷ USD (hơn 65 nghìn tỷ đồng) từ gỗ cao su.

Mặc dù có nhiều tín hiệu tích cực, ngành cao su vẫn phải đối mặt với không ít thách thức. Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), giá cao su đang chịu áp lực lớn từ biến động của chính sách thương mại quốc tế. Các biện pháp thuế mới từ phía Mỹ, nhất là đối với ô tô nhập khẩu, cộng với giá dầu thô giảm và lo ngại căng thẳng thương mại, đang khiến thị trường cao su thế giới gặp khó.

Tuy nhiên, dù phải cạnh tranh với các cường quốc trong khu vực như Thái Lan, Indonesia và Malaysia, Việt Nam vẫn duy trì sức cạnh tranh nhờ chuỗi giá trị đồng bộ, khả năng cung ứng ổn định và chất lượng ngày càng được cải thiện.