Cảnh phim ấy là cuộc trò chuyện giữa Jean, một nhà trị liệu tâm lý, và Aimee, một cô bé vừa trải qua một vụ quấy rối tình dục trên xe buýt. Jean hỏi Aimee một câu hỏi tưởng chừng đơn giản: "Con đã từng mỉm cười với người lạ chưa?" (Aimee gật đầu). "Và điều đó có khiến ai đó tấn công con không?" (Aimee lắc đầu). Jean nhẹ nhàng khẳng định: "Điều gã đàn ông đó làm với con trên xe buýt không liên quan gì đến nụ cười của con cả. Nó chỉ nói lên con người anh ta".

Khoảnh khắc ấy như một cú đánh thức mạnh mẽ, kéo tôi trở về với những ký ức đau buồn của gần 20 năm về trước, khi tôi còn là một cô sinh viên năm nhất đầy mơ mộng. Hôm đó, tôi mặc một chiếc váy trễ vai mà tôi yêu thích, đơn giản chỉ vì tôi cảm thấy mình đẹp hơn một chút. Trên đường về, một gã đàn ông đi xe máy ngang qua, bóp mạnh vào vai tôi rồi cười cợt một cách thô bỉ.

Sự hoảng loạn, sợ hãi và xấu hổ ập đến cùng một lúc. Nhưng khi tôi chia sẻ câu chuyện này với những người bạn cùng phòng, thay vì sự cảm thông, tôi lại nhận được những lời trách móc cay nghiệt: "Mặc thế thì nó không trêu mới lạ đấy!", "Đi chơi thì cũng ăn mặc nghiêm túc vào, ai bảo!".

Một cảnh quay trong phim Sex Education

Những lời nói đó đã gieo vào tâm trí tôi một hạt mầm của sự tự ti và mặc cảm. Kể từ đó, tôi bắt đầu cẩn trọng hơn trong việc lựa chọn trang phục, luôn cố gắng che đậy bản thân trong những bộ quần áo kín đáo và an toàn. Tôi không nhận ra rằng mình đang tự giam mình vào một chiếc vỏ bọc không phải vì tôi muốn thế, mà vì tôi sợ bị đổ lỗi nếu lại gặp phải chuyện tương tự. Tôi đã tin rằng, lỗi là do mình.

Nhưng khi xem cảnh phim giữa Jean và Aimee, tôi đã vỡ òa trong nước mắt. Tôi nhận ra rằng mình đã sai, rằng tôi chẳng làm gì sai cả. Tôi đã bị xâm phạm, vậy mà tôi và cả xã hội lại học cách dạy nạn nhân phải im lặng và "biết thân biết phận". Jean đã nói đúng, những hành vi xấu xa không bắt nguồn từ cách chúng ta cười, cách chúng ta ăn mặc, mà từ sự lệch lạc và bệnh hoạn của kẻ gây ra nó.

Giờ đây, khi đã làm mẹ, tôi càng thấm thía hơn những bài học đắt giá này. Tôi có một cô con gái đang chuẩn bị bước vào tuổi dậy thì, và từ giây phút xem xong cảnh phim đó, tôi đã tự nhủ với lòng mình rằng phải dạy con theo một cách khác.

Tôi không chỉ nói "con mặc gì cũng được", mà tôi nói rõ: con có quyền mặc những gì con thấy đẹp, con có quyền tự do với cơ thể của mình, không ai có quyền chạm vào người con nếu con không cho phép, dù chỉ là vai, lưng hay tay. Nếu có ai làm gì khiến con khó chịu, con có thể nói "không", có thể lên tiếng, có thể kể với mẹ và mẹ sẽ tin con, đứng về phía con.

Tôi còn dạy con phân biệt rõ ràng giữa sự lịch thiệp và sự xâm phạm. Tôi dạy con rằng người tốt sẽ tôn trọng giới hạn của con, còn người xấu sẽ vượt qua giới hạn đó, và đó là lỗi của họ, không bao giờ là lỗi của con.

Mỗi lần hai mẹ con đi mua đồ, tôi luôn để con chọn những thứ phù hợp với lứa tuổi và khiến con cảm thấy thoải mái, thay vì gò ép con theo những quan niệm "đoan trang" lỗi thời. Tôi để con tự tạo ra phong cách riêng, nhưng tôi luôn ở bên cạnh để trò chuyện, hướng dẫn con hiểu về sự tôn trọng cơ thể mình và người khác, thay vì gieo vào đầu con sự sợ hãi hay mặc cảm.

Tôi nhận ra rằng nếu người lớn không thay đổi cách nghĩ, thì những đứa trẻ sẽ lớn lên trong mặc cảm, y như tôi ngày xưa. Và nếu chính tôi, một người mẹ, còn chưa hiểu đâu là đúng sai, thì làm sao tôi có thể dạy con sống tử tế và bản lĩnh được?

Tôi không thể thay đổi được quá khứ, nhưng tôi có thể bắt đầu lại từ hôm nay. Bằng cách dạy con mình sống thẳng lưng, biết tự yêu mình, và không bao giờ thấy có lỗi khi là chính con.

Một câu thoại trong phim "Sex Education", tưởng chừng đơn giản, nhưng với tôi, đó là một bài học đạo đức vô giá, một định hướng sống quan trọng, và một lời hứa thiêng liêng dành cho cô con gái yêu dấu của mình.