Nằm sâu trong lòng Vườn Quốc gia Bến En, huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa, một cây lim cổ thụ với tuổi đời hàng trăm năm vẫn sừng sững giữa đại ngàn. Sau nhiều năm tồn tại, tới nay "cụ lim" này vẫn được coi là "báu vật" quý giá cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Với tuổi đời lên đến 686 năm, cây lim cổ thụ này sở hữu những số liệu đo đạc ấn tượng: cao gần 29m, đường kính tán rộng 20m, chu vi gốc đạt 5,6m ở vị trí cách mặt đất 1,3m và chu vi lớn nhất của thân cây lên tới 6,3m. Theo ông Lê Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm bảo tồn phát triển sinh vật và môi trường rừng (thuộc Vườn quốc gia Bến En), vào những năm 90 của thế kỷ trước, trước khi khu vực này được bảo vệ, rừng nguyên sinh nơi có cây lim cổ thụ đã từng là địa điểm khai thác chính của lâm trường Như Xuân và Sông Chàng. Thời kỳ đó, các loài cây quý hiếm như lim xanh, gội bị khai thác triệt để. May mắn thay, cây lim cổ thụ này đã sống sót, dù đã từng bị tổn thương nặng nề ở gốc.

Gốc cây lim có kích thước khổng lồ

Trên thân cây lim có hai vết thương hở, một vết có kích thước lớn, xâm lấn sâu vào gỗ. Các vết thương này được xác định là do hoạt động khai thác trái phép của lâm tặc trong quá khứ. Thế nhưng nhờ sự can thiệp kịp thời của lực lượng kiểm lâm, cây lim cổ thụ đã được bảo vệ và phục hồi một phần. Hình ảnh loài cây quý có phần thân, tán khổng lồ, bóng mát phủ kín khắp cùng khiến nhiều người bất ngờ khi chiêm ngưỡng. Hiện, người dân trong vùng vẫn ra sức bảo vệ nghiêm ngặt "báu vật" của địa phương. Tới năm 2022, loại cây quý hiếm này chính thức được công nhận là cây Di sản Việt Nam.

Cây lim cổ thụ đứng sừng sững giữa rừng già

Nhận thức được tầm quan trọng của cây "báu vật", Vườn quốc gia Bến En cũng đã không ngừng nỗ lực bảo vệ và phát triển loài cây này. Giai đoạn năm 2011-2013, Vườn quốc gia Bến En đã thực hiện dự án Bảo tồn và phát triển loài lim xanh. Một trạm kiểm soát với 3 cán bộ thường trực đã được thành lập để bảo vệ cây lim cổ thụ, góp phần khôi phục diện tích rừng lim và bảo vệ nguồn gen quý báu của loài.

Gỗ lim là một trong những loại gỗ quý hiếm và có giá trị cao nhất tại Việt Nam và một số quốc gia Đông Nam Á. Được mệnh danh là "vua của các loại gỗ", loại gỗ này được ưa chuộng nhờ vân gỗ đẹp, màu sắc sang trọng, độ bền cao và khả năng chống mối mọt tuyệt vời.

Thân cây cao tới 29m, tán cây che phủ một khoảng không gian rộng rãi

Nhờ những ưu điểm vượt trội của mình, gỗ lim được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, điển hình là nội thất. Nó được dùng để làm đồ nội thất cao cấp như bàn ghế, tủ, giường, cửa... Sản phẩm từ gỗ lim không chỉ đẹp mà còn rất bền, mang đến vẻ đẹp sang trọng và đẳng cấp cho không gian sống. Bên cạnh đó, gỗ này còn được sử dụng để làm cột nhà, cầu thang, sàn nhà, cửa đi... nhờ khả năng chịu lực tốt, là chất liệu lý tưởng để tạo ra những tác phẩm điêu khắc tinh xảo và giá trị.